उच्च ट्राइग्लिसराइड (574 mg/dL) को व्यवस्थापन
तुरुन्त औषधि उपचार
तपाईंको ट्राइग्लिसराइड स्तर 574 mg/dL छ, जुन गम्भीर हाइपरट्राइग्लिसराइडेमिया (500-999 mg/dL) को श्रेणीमा पर्छ र यसले तीव्र प्यान्क्रियाटाइटिसको जोखिम बढाउँछ, त्यसैले तुरुन्त फेनोफाइब्रेट (fenofibrate) 54-160 mg प्रतिदिन सुरु गर्नुपर्छ। 1, 2, 3
- फेनोफाइब्रेट ट्राइग्लिसराइड 30-50% सम्म घटाउन सक्छ र यो गम्भीर हाइपरट्राइग्लिसराइडेमियाको लागि पहिलो लाइन उपचार हो 1, 2, 3
- यो औषधि खानासँगै लिनुपर्छ किनभने यसले औषधिको अवशोषण बढाउँछ 3
- मृगौला कार्य सामान्य भए 54 mg बाट सुरु गरेर 160 mg सम्म बढाउन सकिन्छ 1, 3
आहार सम्बन्धी सल्लाह (अत्यन्त महत्वपूर्ण)
बोसो (चिल्लो) सेवन घटाउनुहोस्
- कुल बोसो दैनिक क्यालोरीको 20-25% मा सीमित गर्नुहोस् (गम्भीर हाइपरट्राइग्लिसराइडेमियाको लागि) 1, 2
- संतृप्त बोसो (saturated fat) कुल ऊर्जाको 7% भन्दा कम राख्नुहोस् - घिउ, मासु, पूर्ण बोसो भएको दूध र दुग्ध पदार्थ सीमित गर्नुहोस् 1, 4
- ट्रान्स फ्याट पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुहोस् - प्याकेज गरिएको खाना, बिस्कुट, बेकरी सामान 1, 5
- असंतृप्त बोसो (unsaturated fat) प्रयोग गर्नुहोस् - जैतूनको तेल, बदाम, अखरोट 1, 4
चिनी र कार्बोहाइड्रेट
- सबै थपिएको चिनी पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुहोस् - मिठाई, गुलियो, चकलेट, मिठो पेय पदार्थ 1, 2, 6
- परिष्कृत कार्बोहाइड्रेट (refined carbohydrates) घटाउनुहोस् - सेतो चामल, मैदा, सेतो रोटी 1, 6
- जटिल कार्बोहाइड्रेट खानुहोस् - ढिडो, दलिया, साबुत अन्न, तरकारी 1, 6
- फलफूल दिनमा 3-4 सर्भिङ मात्र सीमित गर्नुहोस् 1
प्रोटिन र फाइबर
- घुलनशील फाइबर (soluble fiber) दिनमा 10 ग्राम भन्दा बढी खानुहोस् - दाल, सिमी, जौ, ओट्स, तरकारी 1, 6
- प्रोटिन बढाउनुहोस् - दाल, मुसुरो, कुखुराको मासु (छाला बिना), माछा 1
- हप्तामा कम्तिमा 2 पटक माछा खानुहोस् (विशेष गरी ओमेगा-3 युक्त माछा) 1, 6
रक्सी (मदिरा)
- रक्सी पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुहोस् - यो अत्यन्त महत्वपूर्ण छ किनभने रक्सीले ट्राइग्लिसराइड बढाउँछ र प्यान्क्रियाटाइटिस निम्त्याउन सक्छ 1, 2, 6
जीवनशैली परिवर्तन
तौल घटाउनुहोस्
- शरीरको तौल 5-10% घटाउनुहोस्, जसले ट्राइग्लिसराइड 20% सम्म घटाउन सक्छ - यो सबैभन्दा प्रभावकारी जीवनशैली हस्तक्षेप हो 1, 2, 6
व्यायाम
- हप्तामा कम्तिमा 150 मिनेट मध्यम तीव्रताको एरोबिक व्यायाम गर्नुहोस् (जस्तै: हिड्ने, दौडने, साइकल चलाउने) 1, 6
- यसले ट्राइग्लिसराइड लगभग 11% घटाउन सक्छ 1, 6
अन्य महत्वपूर्ण कुराहरू
माध्यमिक कारणहरू जाँच गर्नुहोस्
- मधुमेह (diabetes) नियन्त्रणमा छ कि छैन जाँच गर्नुहोस् - HbA1c परीक्षण गर्नुहोस् 1, 2, 7
- थाइरोइड कार्य (TSH) जाँच गर्नुहोस् 1, 6
- मृगौला र कलेजो कार्य जाँच गर्नुहोस् 1, 7
- ट्राइग्लिसराइड बढाउने औषधिहरू (जस्तै: मूत्रवर्धक, बिटा-ब्लकर, स्टेरोइड) बन्द गर्न वा परिवर्तन गर्न सकिन्छ कि भनेर डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस् 1, 7
अनुगमन (Monitoring)
- 4-8 हप्तामा लिपिड प्रोफाइल पुन: जाँच गर्नुहोस् 1, 6
- लक्ष्य: ट्राइग्लिसराइड 500 mg/dL भन्दा तल ल्याउनुहोस् (प्यान्क्रियाटाइटिस रोक्न), त्यसपछि 200 mg/dL भन्दा तल (हृदय रोगको जोखिम घटाउन) 1, 2
- फेनोफाइब्रेट सुरु गरेपछि 3 महिनामा मृगौला कार्य जाँच गर्नुहोस्, त्यसपछि हरेक 6 महिनामा 1
थप औषधि (यदि आवश्यक भए)
- यदि 3 महिनासम्म जीवनशैली परिवर्तन र फेनोफाइब्रेट पछि पनि ट्राइग्लिसराइड 200 mg/dL भन्दा माथि रह्यो भने, प्रिस्क्रिप्शन ओमेगा-3 फ्याटी एसिड (icosapent ethyl 2-4 g प्रतिदिन) थप्न सकिन्छ 1, 2, 6
- यदि LDL कोलेस्ट्रोल पनि उच्च छ वा हृदय रोगको जोखिम बढी छ भने, ट्राइग्लिसराइड 500 mg/dL भन्दा तल झरेपछि स्टेटिन (statin) थप्न सकिन्छ 1, 2