Leczenie zakażenia E.coli STEC
Antybiotyki powinny być UNIKANE u pacjentów z zakażeniem STEC O157 i innymi szczepami STEC produkującymi toksynę Shiga 2 (lub gdy genotyp toksyny jest nieznany), ponieważ zwiększają ryzyko rozwoju zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS). 1
Podstawowe zasady leczenia
Antybiotykoterapia - UNIKAĆ
- STEC O157 i szczepy produkujące toksynę Shiga 2: Antybiotyki są przeciwwskazane (silne zalecenie, umiarkowana jakość dowodów) 1
- Antybiotyki mogą indukować profagi niosące geny toksyny Shiga, co prowadzi do zwiększonej produkcji toksyny 2
- Metaanaliza z 2016 roku wykazała wyraźny związek między stosowaniem antybiotyków a rozwojem HUS w badaniach o niskim ryzyku błędu systematycznego 3
Wyjątek: Dla szczepów STEC nie produkujących toksyny Shiga 2 (zazwyczaj non-O157 STEC) dowody są niewystarczające - decyzja jest dyskusyjna 1
Nawodnienie - PODSTAWA LECZENIA
Łagodne do umiarkowanego odwodnienie:
- Roztwór do doustnej rehidracji (ORS) o obniżonej osmolarności jest terapią pierwszego rzutu (silne zalecenie, umiarkowana jakość dowodów) 1
- Podanie przez sondę nosowo-żołądkową można rozważyć u pacjentów, którzy nie tolerują podaży doustnej 1
Ciężkie odwodnienie:
- Izotoniczną płynoterapię dożylną (płyn Ringera z mleczanem, 0,9% NaCl) należy podawać przy:
- Ciężkim odwodnieniu
- Wstrząsie
- Zaburzeniach stanu psychicznego
- Niepowodzeniu ORS
- Niedrożności jelit (silne zalecenie, wysoka jakość dowodów) 1
Leki przeciwbiegunkowe - UNIKAĆ
Leki przeciwbiegunkowe mogą zwiększać ryzyko HUS (OR 2.07,95% CI 1.07-4.03) 4 i powinny być unikane.
Algorytm postępowania
- Rozpoznanie: Krwawa biegunka → podejrzenie STEC → natychmiastowe badanie kału
- Unikać empirycznej antybiotykoterapii u pacjentów z krwawą biegunką, dopóki nie wykluczy się STEC 5
- Rozpocząć agresywne nawodnienie:
- ORS doustnie przy łagodnym/umiarkowanym odwodnieniu
- Płyny i.v. przy ciężkim odwodnieniu lub wstrząsie
- Po potwierdzeniu STEC: Kontynuować nawodnienie, unikać antybiotyków i leków przeciwbiegunkowych
- Monitorować pod kątem rozwoju HUS (hemoliza, trombocytopenia, ostre uszkodzenie nerek)
Istotne pułapki
- NIE podawać antybiotyków empirycznie przy krwawej biegunce bez wykluczenia STEC
- NIE stosować leków przeciwbiegunkowych - mogą przedłużać ekspozycję na toksynę
- Wczesna identyfikacja jest kluczowa - szybkie rozpoznanie STEC pozwala uniknąć szkodliwych interwencji
- Okno terapeutyczne jest krótkie - agresywne nawodnienie należy rozpocząć wcześnie, przed rozwojem HUS 6
Kontakty bezobjawowe
Bezobjawowe osoby kontaktowe nie powinny otrzymywać leczenia empirycznego ani profilaktycznego, ale należy je poinstruować o środkach kontroli zakażeń (silne zalecenie, umiarkowana jakość dowodów) 1