What are the diagnostic criteria for orthostatic hypotension?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: October 30, 2026 • View editorial policy

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question

Ortostatik Hipotansiyon Tanı Kriterleri

Ortostatik hipotansiyon, ayağa kalkıştan sonraki 3 dakika içinde sistolik kan basıncında ≥20 mmHg veya diyastolik kan basıncında ≥10 mmHg düşüş olarak tanımlanır. 1, 2

Klasik Ortostatik Hipotansiyon Kriterleri

Tanı için aşağıdaki ölçüm protokolünü uygulayın:

  • Sırt üstü pozisyonda 5 dakika bekleyin ve kan basıncı ölçümü yapın
  • Ayağa kalkıştan sonra 3 dakika içinde kan basıncını tekrar ölçün
  • Alternatif olarak, en az 60 derece baş yukarı tilt testi kullanılabilir 2

Pozitif tanı kriterleri:

  • Sistolik KB ≥20 mmHg düşüş, VEYA
  • Diyastolik KB ≥10 mmHg düşüş, VEYA
  • Sistolik KB mutlak değer olarak <90 mmHg'ye düşme 2

Önemli İstisna: Supin Hipertansiyonu Olan Hastalar

Yatan pozisyonda hipertansiyonu olan hastalarda sistolik KB'de ≥30 mmHg düşüş kritik eşik olarak kabul edilmelidir 2

Ortostatik Hipotansiyon Alt Tipleri

1. İnisyal (Anında) Ortostatik Hipotansiyon

  • Ayağa kalkıştan sonraki 15 saniye içinde gelişir
  • Sistolik KB'de >40 mmHg VEYA diyastolik KB'de >20 mmHg düşüş 1, 2
  • KB spontan ve hızlı şekilde normale döner (<40 saniye içinde)
  • Senkop yapabilir ancak hipotansiyon süresi kısadır

2. Klasik Ortostatik Hipotansiyon

  • 3 dakika içinde sürekli KB düşüşü 1, 2
  • Yukarıda belirtilen standart kriterler geçerlidir

3. Geç (Delayed) Ortostatik Hipotansiyon

  • 3 dakikadan sonra gelişir 1, 2
  • KB düşüşü yavaş ve progresiftir
  • Yaşlılarda sık görülür
  • Bradikardi yokluğu refleks senkoptan ayırt etmeye yardımcı olur 2

Kritik Klinik Noktalar

Kalp Hızı Yanıtı ile Nörojenik vs. Non-nörojenik Ayrımı

Nörojenik ortostatik hipotansiyonda:

  • Ortostatik kalp hızı artışı köreltilmiştir (genellikle <10 atım/dakika)
  • Otonom kalp hızı kontrolü bozulmuştur 2

Non-nörojenik (hipovolemik) ortostatik hipotansiyonda:

  • Ortostatik kalp hızı artışı korunmuş veya artmıştır 2

Diyastolik Ölçüm Gerekliliği Hakkında Önemli Bulgu

Klinik pratikte sistolik kriter tek başına hastaların %95'ini tanımlayabilir 3. İzole diyastolik ortostatik hipotansiyon (sistolik kriter olmadan) son derece nadirdir (%5.4) ve bu hastaların çoğunda başka nedenler mevcuttur 3. Ancak kılavuzlar her iki ölçümü de önerir.

Ölçüm Zamanlaması: Kılavuzlara Karşı Yeni Kanıtlar

Kılavuzlar 3 dakikalık ölçümü önerse de 1, 2, 1 dakika içinde yapılan ölçümler baş dönmesi ve uzun dönem advers sonuçlarla (düşme, kırık, senkop, mortalite) en güçlü ilişkilidir 4. İlk 28 saniyedeki ölçüm (ölçüm 1) tüm bu sonuçlarla anlamlı ilişkili bulunmuştur (HR: 1.22-1.40) 4. Bu nedenle, klinik pratikte hem erken (1 dakika içinde) hem de 3 dakikada ölçüm yapılması semptomatik hastaları kaçırmamak için önerilir.

Oturarak vs. Yatarak Ölçüm

Yatarak ölçüm altın standarttır, ancak klinik pratikte oturarak ölçüm daha pratiktir 5. Oturarak ölçüm daha küçük depresör yanıtlar üretebilir çünkü gravitasyonel stres azalmıştır 5. Şüphe yüksekse veya hasta güvenli şekilde ayakta duramıyorsa, tilt testi önerilir 6.

Mortalite ve Morbidite İlişkisi

Ortostatik hipotansiyon:

  • Tüm nedenlere bağlı mortalitede %50'ye varan artış ile ilişkilidir 6
  • Kardiyovasküler hastalık prevalansı ve mortalitesinde artış 2
  • Düşme ve kırık riskinde artış 6, 4
  • Senkop riski 6, 4

Bu nedenle tanı ve tedavi yaşam kalitesi ve mortalite açısından kritik öneme sahiptir.

References

3
Research

Do we need to evaluate diastolic blood pressure in patients with suspected orthostatic hypotension?

Clinical autonomic research : official journal of the Clinical Autonomic Research Society, 2017

6
Research

Orthostatic Hypotension: A Practical Approach.

American family physician, 2022

Related Questions

How should a patient who fell from orthostatic hypotension be evaluated and treated?
In a patient with dizziness whose supine blood pressure is 130/70 mm Hg and standing blood pressure is 150/80 mm Hg, is this orthostatic hypotension and should antihypertensive therapy be started?
What new drugs or treatments can reduce the number of orthostatic hypotension episodes?
What are the differences in prevalence, causes, and management of orthostatic hypotension between adults under 40 years of age and those over 65 years of age?
What is the appropriate management for a 75-year-old woman with orthostatic hypotension who complains of dizziness?
Can you provide detailed slide material on infection prevention and control in a healthcare facility, including how to prepare and use various cleaning agents?
What are the likely mechanisms behind the episodes of dizziness, faintness, and near loss of consciousness I experienced after taking high doses of tramadol (up to 1200 mg)?
What are the appropriate oral dosing regimens for ciprofloxacin and metronidazole in an adult patient with chronic kidney disease, including adjustments based on creatinine clearance and dialysis status?
What are the effects of treating clonidine withdrawal rebound hypertension with metoprolol?
How should a nursing home patient with a Foley catheter who develops gross hematuria with clots, but no shortness of breath, be managed?
Should metoprolol succinate be used to treat clonidine‑withdrawal rebound hypertension?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.