Η παροξετίνη ΔΕΝ συνιστάται για τη θεραπεία της αϋπνίας
Η παροξετίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως θεραπεία για την αϋπνία, καθώς δεν είναι εγκεκριμένη για αυτή την ένδειξη και τα κλινικά δεδομένα δείχνουν ανεπαρκή αποτελεσματικότητα.
Τι λένε οι κατευθυντήριες οδηγίες
Οι κατευθυντήριες οδηγίες του American Academy of Sleep Medicine (2017) και του American College of Physicians (2016) είναι σαφείς: τα κατασταλτικά αντικαταθλιπτικά συνιστώνται μόνο ως δεύτερης ή τρίτης γραμμής επιλογές, ειδικά όταν υπάρχουν συννοσηρότητες (π.χ. διαταραχή διάθεσης) 1, 2. Η παροξετίνη δεν αναφέρεται ειδικά ως συνιστώμενη επιλογή.
Η πρώτης γραμμής θεραπεία είναι η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I). Για φαρμακοθεραπεία, οι κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν:
- Πρώτη γραμμή: Βενζοδιαζεπίνες/Z-drugs, ραμελτεόνη
- Δεύτερη/τρίτη γραμμή: Κατασταλτικά αντικαταθλιπτικά (όπως χαμηλή δόση δοξεπίνη, τραζοδόνη) 1
Τι δείχνει η έρευνα για την παροξετίνη
Η πιο πρόσφατη και υψηλής ποιότητας μελέτη (Cochrane Review 2018) αξιολόγησε τα αντικαταθλιπτικά για την αϋπνία και βρήκε:
Για τα SSRIs (συμπεριλαμβανομένης της παροξετίνης): Μόνο 3 μικρές μελέτες με 135 συμμετέχοντες. Δύο μελέτες παροξετίνης έδειξαν βελτίωση στις υποκειμενικές μετρήσεις ύπνου, αλλά η ποιότητα των αποδείξεων ήταν χαμηλή 3.
Μια ελεγχόμενη με placebo μελέτη (2006) σε ηλικιωμένους ενήλικες δεν έδειξε αποτελεσματικότητα της παροξετίνης για την πρωτοπαθή αϋπνία παρά τη βελτίωση στις υποκειμενικές μετρήσεις 4.
Τι λέει η ετικέτα του φαρμάκου (FDA)
Η παροξετίνη είναι εγκεκριμένη για κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, και PTSD - ΟΧΙ για αϋπνία 5. Στην πραγματικότητα, η αϋπνία είναι συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια της παροξετίνης που οδηγεί σε διακοπή της θεραπείας 5.
Κοινές παγίδες
Μην συγχέετε την αϋπνία που σχετίζεται με κατάθλιψη με την πρωτοπαθή αϋπνία: Η παροξετίνη μπορεί να βοηθήσει τον ύπνο όταν η αϋπνία είναι δευτερογενής σε κατάθλιψη, αλλά όχι για την πρωτοπαθή αϋπνία.
Κίνδυνος επιδείνωσης: Η παροξετίνη μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει την αϋπνία 5.
Ανεπιθύμητες ενέργειες: Σεξουακή δυσλειτουργία, εφίδρωση, ναυτία, και συμπτώματα διακοπής είναι συχνά 5.
Αλγόριθμος θεραπείας για αϋπνία
- Πρώτα: CBT-I (γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία)
- Αν χρειάζεται φαρμακοθεραπεία:
- Χαμηλή δόση δοξεπίνη (3-6 mg)
- Ή Z-drugs (ζολπιδέμη, εσζοπικλόνη)
- Ή ανταγωνιστές υποδοχέων ορεξίνης (σουβορεξάντη)
- Μόνο αν υπάρχει συννοσηρή κατάθλιψη: Τότε εξετάστε SSRI για την κατάθλιψη (όχι για την αϋπνία)
Η παροξετίνη δεν έχει θέση στη θεραπεία της πρωτοπαθούς αϋπνίας 1, 2, 3.