Alkoholizm, ale nie umiarkowane spożycie alkoholu, zwiększa ryzyko zapalenia uchyłków
Według wytycznych American Gastroenterological Association (AGA) z 2021 roku, alkoholizm zwiększa ryzyko zapalenia uchyłków, ale samo spożycie alkoholu nie jest czynnikiem ryzyka. 1
Rozróżnienie między alkoholizmem a spożyciem alkoholu
Kluczowe jest zrozumienie, że wytyczne wyraźnie rozróżniają:
- Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu) - jest udokumentowanym czynnikiem ryzyka wystąpienia zapalenia uchyłków 1
- Spożycie alkoholu samo w sobie - nie zwiększa ryzyka zapalenia uchyłków 1
Najnowsze badania prospektywne z 2024 roku na dużej kohorcie kobiet (84,232 uczestniczek) wykazały jednak bardziej zniuansowany obraz:
- Kobiety spożywające ≥30 g/dzień alkoholu miały współczynnik ryzyka 1.26 (95% CI, 1.05-1.50) w porównaniu z osobami niepijącymi 2
- Spożycie ≥15 g/dzień alkoholu w połączeniu z paleniem tytoniu zwiększało ryzyko do HR 1.60 (95% CI, 1.16-2.21) 2
Mechanizm i implikacje kliniczne
Istnieje słaba korelacja między wysokim spożyciem alkoholu a występowaniem uchyłkowatości, ale paradoksalnie uzależnienie od alkoholu może wiązać się z niższym ryzykiem śmiertelności szpitalnej z powodu ostrego zapalenia uchyłków 3, 4
Zalecenia dla pacjentów z przebytym zapaleniem uchyłków
Aby zmniejszyć ryzyko nawrotu, pacjenci z przebytym zapaleniem uchyłków powinni: 1
- Stosować dietę wysokiej jakości (wysokobłonnikową z owoców, warzyw, pełnoziarnistych produktów i roślin strączkowych, niskoczerwonomięsną)
- Osiągnąć lub utrzymać prawidłowy wskaźnik masy ciała
- Regularnie być aktywnym fizycznie
- Nie palić tytoniu
Ostrzeżenia kliniczne
Należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Palenie tytoniu - jest silnym predyktorem niepowodzenia leczenia zachowawczego (skorygowany OR 32.693) 5 oraz zwiększa ryzyko zapalenia uchyłków (HR 1.20 dla obecnych i byłych palaczy) 2
- Połączenie palenia i alkoholu - ma efekt synergiczny, znacząco zwiększając ryzyko 2
- Otyłość, szczególnie otyłość brzuszna - jest dodatkowym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka 1
Około 50% ryzyka zapalenia uchyłków jest związane z czynnikami genetycznymi, co podkreśla znaczenie modyfikacji czynników środowiskowych, które możemy kontrolować 1