How is eosinophilic gastritis diagnosed?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: February 13, 2026View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

Diagnosis Gastritis Eosinofolik

Gastritis eosinofolik didiagnosis melalui endoskopi dengan biopsi yang menunjukkan infiltrasi eosinofil >20 eosinofil per lapangan pandang tinggi (high-power field) pada mukosa lambung, setelah menyingkirkan penyebab lain dari eosinofilia gastrointestinal. 1

Kriteria Diagnostik Utama

Pemeriksaan Endoskopi dan Biopsi

  • Lakukan esofagogastroduodenoskopi (EGD) dengan pengambilan biopsi multipel dari lambung dan duodenum untuk konfirmasi histologis infiltrasi eosinofilik 2, 1
  • Ambil biopsi dari area yang tampak meradang dan juga dari mukosa yang tampak normal, karena distribusi eosinofil dapat bersifat patchy 3, 1
  • Diagnosis histologis memerlukan >20 eosinofil per lapangan pandang tinggi pada spesimen lambung, berbeda dengan esofagitis eosinofilik yang memerlukan ≥15 eosinofil per 0.3 mm² 1, 3

Temuan Endoskopi yang Mendukung

  • Penebalan dinding lambung (terutama di antrum) 4
  • Eritema dan edema mukosa 1
  • Nodul atau polip 1
  • Ulserasi (pada kasus berat) 4
  • Perlu dicatat bahwa endoskopi dapat tampak normal pada beberapa kasus, sehingga biopsi tetap wajib dilakukan 3, 1

Presentasi Klinis yang Harus Dicari

Gejala Gastrointestinal

  • Nyeri epigastrium atau nyeri abdomen adalah gejala paling umum 5, 4, 6
  • Mual dan muntah berulang 5, 4, 6
  • Penurunan berat badan 5, 6
  • Diare 1, 6
  • Anoreksia dan kembung 5
  • Perdarahan gastrointestinal (melena) pada kasus tertentu 5

Riwayat Atopi

  • Dokumentasikan riwayat asma, rinitis alergi, eksim, atau alergi makanan, karena 50-80% pasien memiliki kondisi atopik bersamaan 7, 2
  • Alergi musiman dan sensitivitas makanan sering ditemukan 1, 6

Pemeriksaan Laboratorium

Pemeriksaan Darah

  • Periksa hitung darah lengkap dengan diferensial untuk mengukur jumlah eosinofil absolut 8
  • Eosinofilia perifer ditemukan pada banyak kasus, tetapi tidak selalu ada 2, 1
  • Jika eosinofil >1.500 sel/μL, pertimbangkan sindrom hipereosinofilik (HES) bukan gastritis eosinofilik terisolasi 7, 8
  • Periksa vitamin B12 dan triptase serum untuk membedakan HES primer (neoplastik) dari sekunder (reaktif) 8

Menyingkirkan Penyebab Lain

Sebelum mendiagnosis gastritis eosinofilik, singkirkan kondisi berikut:

Infeksi Parasit

  • Lakukan pemeriksaan tinja untuk ova dan parasit pada tiga sampel terpisah 8
  • Periksa serologi Strongyloides 8
  • Infeksi helminth parasit adalah penyebab umum eosinofilia setelah gangguan alergi 8

Penyebab Lain yang Harus Disingkirkan

  • Tinjau semua obat-obatan (termasuk NSAID, bifosfonat, tetrasiklin) yang dapat menyebabkan eosinofilia atau esofagitis 9, 7, 8
  • Singkirkan penyakit Crohn dengan mencari inflamasi granulomatosa 9, 7
  • Pertimbangkan penyakit jaringan ikat seperti skleroderma 9
  • Singkirkan reaksi hipersensitivitas obat 9
  • Pada pasien immunocompromised, singkirkan kandidiasis esofagus 9, 7

Perbedaan dengan Esofagitis Eosinofilik

Gastritis eosinofilik berbeda dari esofagitis eosinofilik dalam beberapa aspek penting:

  • Lokasi: gastritis eosinofilik melibatkan lambung ± usus, sedangkan esofagitis eosinofilik terbatas pada esofagus 2
  • Ambang diagnostik: gastritis eosinofilik memerlukan >20 eosinofil/hpf, sedangkan esofagitis eosinofilik memerlukan ≥15 eosinofil per 0.3 mm² 3, 1
  • Gejala: gastritis eosinofilik menyebabkan nyeri abdomen, mual, muntah; esofagitis eosinofilik menyebabkan disfagia dan impaksi makanan 7, 2
  • Analisis transkriptom menunjukkan gastritis eosinofilik lebih merupakan penyakit sistemik dengan signature gen berbeda 2

Pertimbangan Pencitraan

  • CT atau MRI abdomen dapat menunjukkan penebalan dinding lambung/duodenum yang mengarah ke gastritis eosinofilik 8, 4
  • Pencitraan juga membantu menyingkirkan lesi hepatik dari infeksi parasit atau limfadenopati dari HES 8

Perangkap Umum yang Harus Dihindari

  • Jangan mendiagnosis berdasarkan gejala dan eosinofilia perifer saja; biopsi endoskopi adalah wajib 8, 1
  • Jangan mengabaikan kemungkinan HES ketika eosinofilia sangat tinggi, karena dapat melibatkan jantung dan berakibat fatal 8
  • Endoskopi normal tidak menyingkirkan gastritis eosinofilik; sampling histologis tetap esensial 3, 1
  • Jangan mengaitkan nyeri epigastrium dengan GERD tanpa diagnosis jaringan, karena penyakit gastrointestinal eosinofilik dapat meniru gejala GERD 8

Uji Coba PPI (Opsional)

  • Uji coba PPI dosis standar atau ganda selama 8 minggu dapat dipertimbangkan, terutama jika ada gejala refluks bersamaan 8
  • Jika dilakukan uji coba PPI, ulangi endoskopi dengan biopsi setelah 8 minggu untuk menilai respons histologis 8
  • Prioritaskan pemeriksaan parasit sebelum memulai PPI jika ada riwayat paparan yang mendukung infeksi parasit 8

References

Research

Eosinophilic gastroenteritis: diagnosis and clinical perspectives.

Clinical and experimental gastroenterology, 2019

Research

Eosinophilic Esophagitis and Gastroenteritis.

Current allergy and asthma reports, 2015

Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

Research

Eosinophilia in a patient with cyclical vomiting: a case report.

Clinical and molecular allergy : CMA, 2004

Guideline

Eosinophilic Esophagitis and Gastritis Diagnosis and Presentation

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Guideline

Diagnostic Work‑up for Upper Epigastric Pain with Elevated Liver Enzymes and Eosinophilia

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2026

Guideline

Differential Diagnosis of Oesophagitis

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Related Questions

What are the signs and symptoms of eosinophilic gastroenteritis and esophagitis?
What are the typical clinical presentations of eosinophilic gastroenteritis?
What could be the cause of a patient's 5kg weight loss over 4 weeks, intermittent loose diarrhea, mild leukocytosis (elevated white blood cell count) with eosinophilia (elevated eosinophils), and elevated C-Reactive Protein (CRP)?
What are the potential causative agents and treatment options for a patient presenting with acute gastroenteritis and eosinophilia?
How is enteritis managed and treated?
When should cardiovascular risk screening begin in adults, including blood pressure measurement, smoking and lifestyle assessment, and lipid panel testing?
What is the appropriate management for a patient two weeks after a miscarriage who has light red vaginal bleeding, an empty uterine cavity with an 8 mm endometrial stripe on transvaginal ultrasound, and a quantitative beta‑human chorionic gonadotropin level of 6.2 mIU/mL?
What are the immediate and long‑term risks of postpartum preeclampsia and the recommended monitoring and treatment for a typical postpartum woman without contraindications?
In a patient less than 34 weeks gestation with 24‑hour premature rupture of membranes, what prophylactic antibiotic regimen should be used to prevent postpartum pelvic infection?
Can a patient taking escitalopram (Lexapro) safely receive linezolid for infection?
What is a comprehensive wound‑care plan for a stage III sacral pressure ulcer in an adult (including off‑loading, cleansing, debridement, dressing choice, infection control, pain management, nutrition, MASD prevention, monitoring, and escalation)?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.