Ocena i leczenie niskiego poziomu ferrytyny u kobiet starających się o ciążę
Kobiety starające się o ciążę z ferrytynę ≤30 μg/L powinny otrzymać suplementację 60-100 mg żelaza elementarnego dziennie przez 3-6 miesięcy przed poczęciem, aby zapobiec niedoborowi żelaza w ciąży. 1
Ocena stanu żelaza przed poczęciem
Zalecane badania
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) zaleca sprawdzenie poziomu ferrytyny przed próbą zajścia w ciążę, aby zidentyfikować kobiety, które mogą odnieść korzyść z suplementacji żelaza 1
- Hemoglobina ≥12 g/dL jest zalecana dla kobiet nieciężarnych planujących ciążę według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) 1
- Ferrytyna jest najbardziej swoistym wskaźnikiem wyczerpanych zapasów żelaza 1, 2
Interpretacja wyników ferrytyny
- Około 40% kobiet w wieku rozrodczym ma ferrytynę ≤30 μg/L, co stanowi niekorzystny stan żelaza w kontekście ciąży 1, 2
- Ferrytyna ≤15 μg/L potwierdza niedobór żelaza z 98% swoistością u kobiet w wieku rozrodczym 1
- Ferrytyna <12 μg/L ma 100% swoistość dla niedoboru żelaza 1
- Tylko 15-20% kobiet ma zapasy żelaza ≥500 mg, które są wymagane do utrzymania prawidłowego stanu żelaza podczas ciąży 2
Algorytm suplementacji przed poczęciem
Ferrytyna >70 μg/L
- Nie jest potrzebna dodatkowa suplementacja żelaza poza standardową witaminą prenatalną zawierającą 27 mg żelaza elementarnego 1
- Te zapasy są wystarczające do utrzymania prawidłowego stanu żelaza podczas ciąży 1
Ferrytyna 31-70 μg/L
- CDC zaleca rozpoczęcie suplementacji 30-40 mg żelaza elementarnego dziennie przez 2-3 miesiące przed poczęciem 1
- Ta grupa stanowi umiarkowane ryzyko wyczerpania zapasów żelaza podczas ciąży 2
Ferrytyna ≤30 μg/L
- CDC zaleca rozpoczęcie suplementacji 60-100 mg żelaza elementarnego dziennie przez 3-6 miesięcy przed poczęciem 1
- Ta grupa ma znacznie zwiększone ryzyko rozwoju niedokrwistości z niedoboru żelaza podczas ciąży 2, 3
- Badania pokazują, że 40% kobiet w wieku rozrodczym znajduje się w tej kategorii 1, 2
Ferrytyna <15 μg/L (wyczerpane zapasy)
- Należy zastosować dawki terapeutyczne 100 mg żelaza elementarnego dziennie 2
- Te kobiety mają już wyczerpane zapasy żelaza i możliwą niedokrwistość z niedoboru żelaza 2
Optymalizacja wchłaniania żelaza
Czynniki zmniejszające wchłanianie
- Unikać przyjmowania suplementów żelaza z suplementami wapnia lub lekami zobojętniającymi, ponieważ zmniejszają one wchłanianie żelaza 4
- Kobiety na diecie wegetariańskiej mogą wymagać prawie dwukrotnie większej ilości żelaza, ponieważ żelazo niehemowe jest gorzej wchłaniane niż żelazo hemowe 4
Zarządzanie skutkami ubocznymi
- Jeśli wystąpią objawy żołądkowo-jelitowe przy wyższych dawkach, należy rozważyć podzielenie dawki lub użycie innej postaci żelaza 4
- Nudności, wymioty, biegunka i zaparcia nie różnią się istotnie między grupami otrzymującymi żelazo a placebo 5
Monitorowanie odpowiedzi na leczenie
Czas ponownej oceny
- Po rozpoczęciu suplementacji żelaza w wyższych dawkach, poziomy ferrytyny i hemoglobiny należy sprawdzić po 4-6 tygodniach, aby ocenić odpowiedź 4
- Nie należy mierzyć ferrytyny w ciągu pierwszych 4 tygodni po dożylnym podaniu żelaza, ponieważ krążące żelazo zakłóca test i może dawać fałszywie podwyższone wyniki 1
Kontynuacja suplementacji
- Kontynuować suplementację żelaza przez całą ciążę, ponieważ zapotrzebowanie na żelazo pozostaje podwyższone do trzeciego trymestru 4
- Zapotrzebowanie na wchłaniane żelazo wzrasta z ~1,0 mg/dzień w pierwszym trymestrze do 7,5 mg/dzień w trzecim trymestrze 2
Powiązanie z wynikami ciąży
Dowody na korzyści
- Niski poziom ferrytyny jest odwrotnie związany z liczbą wcześniejszych poronień u kobiet z nawracającymi poronieniami, co sugeruje, że niski poziom ferrytyny jest związany z poważniejszym zaburzeniem rozrodczym 6
- Niedobór żelaza i niedokrwistość z niedoboru żelaza podczas ciąży są czynnikami ryzyka przedwczesnego porodu, wcześniactwa i niskiej masy urodzeniowej 2
- Niedobór żelaza ma negatywny wpływ na rozwój inteligencji i zachowania u niemowląt 2
Ograniczenia dowodów
- U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) stwierdza, że nie ma wystarczających dowodów, aby określić równowagę korzyści i szkód suplementacji żelaza podczas ciąży w odniesieniu do wyników zdrowotnych matki i dziecka 7
- Jednak ta rekomendacja dotyczy suplementacji podczas ciąży, a nie suplementacji przed poczęciem 7
Typowe pułapki
Błędy diagnostyczne
- Poleganie wyłącznie na poziomach hemoglobiny do oceny stanu żelaza, ponieważ hemoglobina może być prawidłowa pomimo wyczerpanych zapasów żelaza 4
- Ferrytyna jest białkiem ostrej fazy; poziomy mogą wzrosnąć podczas stanu zapalnego lub infekcji, potencjalnie maskując niedobór żelaza 1